Buzun su üzerinde kalmasının nedeni, sıradan buzun sıvı sudan daha düşük yoğunlukta olmasıdır. USGS, donma sırasında su moleküllerinin daha açık bir kristal düzen oluşturduğunu anlatır. Aynı miktardaki madde daha fazla hacim kaplayınca birim hacimdeki kütle azalır. [1]
Soğumak her zaman daha yoğun olmak demek değil
Suyun davranışı bu noktada gündelik sezgiyi zorlar. Birçok maddede katı hal daha yoğunken su donduğunda oluşan buz yüzer. USGS ayrıca sıvı suyun yoğunluğunun sıcaklığa ve içinde çözünmüş maddelere bağlı olduğunu vurgular. [1]
Bu özellik göllerin kışın donma biçimi açısından önemlidir: Yüzeyde oluşan buz alttaki sıvı suyun üzerinde kalabilir. Bir buzdağının büyük kısmının su altında olması da yüzme dengesiyle ilgilidir. Dolayısıyla “yüzüyor” demek, cismin tamamının suyun üzerinde kaldığı anlamına gelmez. Bardaktaki buz, büyük ölçekteki bir doğa olayının küçük bir örneğidir.