Belirsiz süreli iş sözleşmesinde olağan fesihte, kıdeme göre bildirim süresi veya bunun ücret karşılığı gündeme gelir. Haklı derhal fesih ve deneme süresi gibi durumlar ayrı kurallara bağlıdır; istifa eden işçi de şartları varsa ihbar ödemek zorunda kalabilir.
İşe iade talebinde, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak gerekir. Anlaşma olmazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir; işe iade kapsamı ayrıca incelenir.
Giriş çıkış kayıtları, puantaj, bordro, e-postalar ve görev yazışmaları fazla çalışmanın ispatında yardımcı olabilir. Koşullarına göre tanık beyanları da değerlendirilir.
Sıradan, haklı sebebe dayanmayan istifada kıdem tazminatı genellikle doğmaz. Ancak işçinin İş Kanunu 24’e göre haklı feshi veya kanunda tanınan özel ayrılma nedenleri sonucu değiştirebilir.
İşsizlik ödeneği için kanundaki ayrılış nedeni, son 120 gün hizmet akdine tabi olma ve son üç yılda en az 600 gün prim gibi şartlar aranır. İşten ayrılmayı izleyen 30 gün içinde İŞKUR’a başvurmak önemlidir.
İş sözleşmesinin nasıl sona erdiğine göre ücret, kullanılmayan yıllık izin, kıdem, ihbar veya çalışmadan doğan başka alacaklar gündeme gelebilir. Bunların tamamı her fesihte otomatik ödenmez.
Bir WhatsApp mesajını her durumda geçerli veya geçersiz saymak doğru değildir. İş güvencesi kapsamındaki fesihlerde İş Kanunu 19 yazılı bildirim ve sebebin açık, kesin belirtilmesi şartını düzenler.
Kural olarak aynı işveren yanında en az bir yıllık kıdem gerekir; işten ayrılma nedeni de kanunun aradığı hallerden biri olmalıdır. Hesaplama genel olarak her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden yapılır ve tavan uygulanır.
Ücretin kanuna veya sözleşmeye uygun ödenmemesi işçi açısından haklı fesih nedeni olabilir. Ödeme gününden itibaren 20 gün geçmesine rağmen mücbir sebep dışında ücret ödenmezse İş Kanunu 34’te iş görmekten kaçınma hakkı da düzenlenir.
Sağlık raporu işçiyi her tür feshe karşı mutlak korumaz. Öte yandan işveren sırf rapor alındı diye her durumda derhal fesih yapamaz; İş Kanunu 25’te belirli neden ve süre koşulları vardır.
SGK’ya hiç bildirilmemek veya gün ile kazancın eksik bildirilmesi kayıt dışı çalışmanın biçimleridir. Banka ödemeleri, yazışmalar, işyeri kayıtları ve tanıklar çalışmayı göstermede önem taşıyabilir.
Çalışma sürerken yıllık izin öncelikle kullandırılması gereken bir dinlenme hakkıdır. İş sözleşmesi sona erdiğinde hak edilip kullanılmayan izinlerin ücreti, sona erme tarihindeki ücret esas alınarak ödenir.