Tek bir miras yok: Moğol sonrasında Türkî dünyalar
Cengizli meşruiyeti, Türkçe konuşan topluluklar ve Farsça kültür çevreleri aynı siyasal dünyanın parçalarıydı. Timur ve Herat’ın sanat hayatı bu kesişmeleri görünür kılar.
“üretim” için sonuçlar
139 yayın · Sayfa 4 / 8 · Filtreleri temizle
Kent büyür, hayat yeniden kurulur
Darbe sonrasının siyasal çerçevesi, ihracat merkezli dönüşüm, finansal krizler ve kentte değişen emek; aynı dönemin birbirine bağlı yüzleri.
Bir gecede olmadı: İslâmlaşma ve Karahanlılar
Savaş kadar ticaret, saray tercihi, dinî eğitim ve gündelik ilişkiler de etkiliydi. Kutadgu Bilig ile Dîvânü lugāti’t-Türk, değişimin farklı yüzlerini gösterir.
Bir dünyanın sonu, yeni bir devletin doğuşu
Meşrutiyetin umutlarından savaşlara, kitlesel yerinden edilmeden Ankara Meclisine; kuruluş anlatısını insan hayatlarının içinden okumak.
Bozkırı yönetmek: Göktürk kağanlıkları
Kağanlığın gücü yalnız süvaride değildi. Otlak, haraç, elçilik, aile ittifakları ve çok dilli yazıcılık aynı yönetim düzeninin parçalarıydı.
Yurttaşı, okulu ve fabrikayı kurmak
Sınıftaki alfabe, sandıktaki kadın, fabrikadaki işçi: Cumhuriyet’in ilk yıllarında hukuk ile hayat arasındaki mesafe.
Pazarın ve imparatorluğun kuralları
Vergi, mahkeme, şirket ve kredi aynı ekonomik dünyanın farklı yüzleriydi. İmparatorluklar ticarete yalnız sınır çizmedi; onun koşullarını da biçimlendirdi.
Krizin siyaseti
Savaşın parçaladığı düzeni onarma çabası, altın standardının sınırları ve bankacılık krizleriyle karşılaştı. 1929, tek günlük bir borsa öyküsünden çok daha fazlasıydı.
Hesabın doğuşu
Tahılın miktarını ve bir borcun vadesini kaydetmek, yalnız teknik bir yenilik değildi. Ekonomik yükümlülükler kalıcı, taşınabilir ve denetlenebilir hale geldi.
Gümüşün gezegeni
Amerikan madenleriyle Asya talebi arasındaki bağlantı, dünya ticaretini yeniden ölçeklendirdi. Bu ağların hesabında zorla çalıştırılan insanların hayatları da vardı.
Fabrikanın hesabı
Enerji ve makineler, ücretler, beceriler, kurumlar ve sömürge bağlarıyla birlikte anlam kazandı. Fabrika hem üretimin hem çalışma hayatının düzenini değiştirdi.
Dünya tek fiyat mı?
Ucuzlayan taşıma, göç ve sermaye hareketleri ekonomileri birbirine yaklaştırdı. Ortaya çıkan sonuç, ortak bir kazanç oranı değildi.
Denizler arasında
Tüccar toplulukları, mektuplar, mevsimlik seferler ve çoğul hukuk düzenleri; Afrika ile Asya’yı uzun süre birbirine bağladı.
Borcun yeni haritası
Sınır ötesi bankacılık büyürken kredi de risk de daha uzaklara taşındı. Üretim ağları genişledi; finansmanın para birimi ve vadesi yeni kırılganlıklar yarattı.
Ağların içindeki dünya
Üretim ve finans ağları, verimlilik kadar kırılganlık da taşıyor. Güvenlik, iklim ve bölüşüm soruları, küresel ekonominin hangi kurallarla işleyeceği tartışmasını yeniden açıyor.
Dünya’nın iklim karnesinde 16 göstergenin yedisi rekor uçta
BioScience’ta yayımlanan 2026 değerlendirmesi, deniz seviyesi ve okyanus ısısı dahil 16 iklim göstergesini inceliyor. Yedi göstergede rekor uç değerler bildiriliyor.
Sudanlı kadın bilim insanları için bölgesel araştırma ağı genişliyor
UNESCO, Sudanlı kadın araştırmacıları bölgesel mentorluk ve bilimsel işbirliği ağına bağlayan programın yeni dönemini duyurdu. Toplantı 12–13 Ekim’de yapıldı; haber 14 Ekim’de yayımlandı.
New York’un kuantum yatırımında kamuya teknoloji payı modeli
New York, NYU’nun kuantum üretim ve test tesisi için 29,2 milyon dolar ayıracağını açıkladı. Model, kente yönetimde temsil ve ortaya çıkacak teknolojilerde pay öngörüyor.