Bir dil ailesi, çoğul bir dünya
Türkiye tarihi ile Türk dilleri konuşan toplumların tarihleri birbirine bağlanır; fakat aynı devlet, tek dil veya değişmez bir kimlik oluşturmaz.
“Ayan” için sonuçlar
252 yayın · Sayfa 7 / 14 · Filtreleri temizle
Bir ad ne zaman görünür? Türk kelimesinin izinde
542 olay kaydı, 552 siyasal kuruluşu ve VIII. yüzyıl Türkçe yazıtları aynı şey değildir. Bir adın belgelerde görünüşünü, bir dilin ve toplulukların oluşumundan ayırıyoruz.
Ferman, valiz ve yeni yurttaşlık
Tanzimat reformları ile göç dalgaları aynı yüzyılı biçimlendirdi; okul, nüfus kaydı ve vatandaşlık kavramı günlük hayata yerleşti.
Bir uç beyliğinden devlete: Osmanlıların kuruluşu
Osmanlı kuruluşunu yalnız bir yıl, bir rüya veya tek bir topluluğun kaderi açıklamaz. Sınır hayatının ittifaklarını, belgelerin sessizliklerini ve kentlerin dönüşümünü araştırıyoruz.
İmparatorluk kimin emeğiyle yaşadı?
İstanbul’un fethiyle genişleyen imparatorluğa aşağıdan bakıyoruz: timar gelirleri, şehir atölyeleri, mahkemedeki kadınlar ve farklı toplulukların gündelik ilişkileri.
İmparatorluk yeniden örülürken
Savaşların ötesinde vergi sözleşmeleri, taşra ağları, liman ticareti ve kadınların mahkemeye taşıdığı talepler; Osmanlı dünyasını dönüşüm üzerinden okumak.
Tek bir miras yok: Moğol sonrasında Türkî dünyalar
Cengizli meşruiyeti, Türkçe konuşan topluluklar ve Farsça kültür çevreleri aynı siyasal dünyanın parçalarıydı. Timur ve Herat’ın sanat hayatı bu kesişmeleri görünür kılar.
Kent büyür, hayat yeniden kurulur
Darbe sonrasının siyasal çerçevesi, ihracat merkezli dönüşüm, finansal krizler ve kentte değişen emek; aynı dönemin birbirine bağlı yüzleri.
Sandık, fabrika ve göç treni
1950’de iktidar sandıkta değişti; sonraki otuz yılda kentleşme, işçilik, Avrupa’ya göç ve askerî müdahaleler toplumsal hayatı dönüştürdü.
Yeni düzenin mimarları
Bretton Woods, savaş sonrası istikrarı kurallarla yeniden kurma girişimiydi. Dolar merkezli düzen hem işbirliği hem güç asimetrileri taşıyordu.
Pazarın ve imparatorluğun kuralları
Vergi, mahkeme, şirket ve kredi aynı ekonomik dünyanın farklı yüzleriydi. İmparatorluklar ticarete yalnız sınır çizmedi; onun koşullarını da biçimlendirdi.
Paylaşmak ve biriktirmek
Ekonominin başlangıcı bir alışveriş sahnesinden ibaret değil. Depolamak, birlikte çalışmak ve paylaşımın kurallarını kurmak da bu hikâyenin merkezinde.
Para bir nesneden fazlası
Anadolu’da darp edilen erken sikkeler önemli bir yenilikti. Ancak hesap, borç ve ağırlıkla kullanılan metaller onlardan çok daha eskiydi.
Krizin siyaseti
Savaşın parçaladığı düzeni onarma çabası, altın standardının sınırları ve bankacılık krizleriyle karşılaştı. 1929, tek günlük bir borsa öyküsünden çok daha fazlasıydı.
Gümüşün gezegeni
Amerikan madenleriyle Asya talebi arasındaki bağlantı, dünya ticaretini yeniden ölçeklendirdi. Bu ağların hesabında zorla çalıştırılan insanların hayatları da vardı.
Fabrikanın hesabı
Enerji ve makineler, ücretler, beceriler, kurumlar ve sömürge bağlarıyla birlikte anlam kazandı. Fabrika hem üretimin hem çalışma hayatının düzenini değiştirdi.
Denizler arasında
Tüccar toplulukları, mektuplar, mevsimlik seferler ve çoğul hukuk düzenleri; Afrika ile Asya’yı uzun süre birbirine bağladı.
Ağların içindeki dünya
Üretim ve finans ağları, verimlilik kadar kırılganlık da taşıyor. Güvenlik, iklim ve bölüşüm soruları, küresel ekonominin hangi kurallarla işleyeceği tartışmasını yeniden açıyor.