Bozkırı yönetmek: Göktürk kağanlıkları
Kağanlığın gücü yalnız süvaride değildi. Otlak, haraç, elçilik, aile ittifakları ve çok dilli yazıcılık aynı yönetim düzeninin parçalarıydı.
“ağ” için sonuçlar
540 yayın · Sayfa 14 / 30 · Filtreleri temizle
Yurttaşı, okulu ve fabrikayı kurmak
Sınıftaki alfabe, sandıktaki kadın, fabrikadaki işçi: Cumhuriyet’in ilk yıllarında hukuk ile hayat arasındaki mesafe.
Sandık, fabrika ve göç treni
1950’de iktidar sandıkta değişti; sonraki otuz yılda kentleşme, işçilik, Avrupa’ya göç ve askerî müdahaleler toplumsal hayatı dönüştürdü.
Yeni düzenin mimarları
Bretton Woods, savaş sonrası istikrarı kurallarla yeniden kurma girişimiydi. Dolar merkezli düzen hem işbirliği hem güç asimetrileri taşıyordu.
Pazarın ve imparatorluğun kuralları
Vergi, mahkeme, şirket ve kredi aynı ekonomik dünyanın farklı yüzleriydi. İmparatorluklar ticarete yalnız sınır çizmedi; onun koşullarını da biçimlendirdi.
Paylaşmak ve biriktirmek
Ekonominin başlangıcı bir alışveriş sahnesinden ibaret değil. Depolamak, birlikte çalışmak ve paylaşımın kurallarını kurmak da bu hikâyenin merkezinde.
Para bir nesneden fazlası
Anadolu’da darp edilen erken sikkeler önemli bir yenilikti. Ancak hesap, borç ve ağırlıkla kullanılan metaller onlardan çok daha eskiydi.
Krizin siyaseti
Savaşın parçaladığı düzeni onarma çabası, altın standardının sınırları ve bankacılık krizleriyle karşılaştı. 1929, tek günlük bir borsa öyküsünden çok daha fazlasıydı.
Hesabın doğuşu
Tahılın miktarını ve bir borcun vadesini kaydetmek, yalnız teknik bir yenilik değildi. Ekonomik yükümlülükler kalıcı, taşınabilir ve denetlenebilir hale geldi.
Gümüşün gezegeni
Amerikan madenleriyle Asya talebi arasındaki bağlantı, dünya ticaretini yeniden ölçeklendirdi. Bu ağların hesabında zorla çalıştırılan insanların hayatları da vardı.
Fabrikanın hesabı
Enerji ve makineler, ücretler, beceriler, kurumlar ve sömürge bağlarıyla birlikte anlam kazandı. Fabrika hem üretimin hem çalışma hayatının düzenini değiştirdi.
Dünya tek fiyat mı?
Ucuzlayan taşıma, göç ve sermaye hareketleri ekonomileri birbirine yaklaştırdı. Ortaya çıkan sonuç, ortak bir kazanç oranı değildi.
Denizler arasında
Tüccar toplulukları, mektuplar, mevsimlik seferler ve çoğul hukuk düzenleri; Afrika ile Asya’yı uzun süre birbirine bağladı.
Borcun yeni haritası
Sınır ötesi bankacılık büyürken kredi de risk de daha uzaklara taşındı. Üretim ağları genişledi; finansmanın para birimi ve vadesi yeni kırılganlıklar yarattı.
Ağların içindeki dünya
Üretim ve finans ağları, verimlilik kadar kırılganlık da taşıyor. Güvenlik, iklim ve bölüşüm soruları, küresel ekonominin hangi kurallarla işleyeceği tartışmasını yeniden açıyor.
Ormanın altındaki kaya sığınaklarını drone lazeri görünür kıldı
Drone tabanlı LiDAR taraması, Avustralya’nın Blue Mountains bölgesinde kayıtlara geçmemiş üç Aborjin kaya sığınağının bulunmasını sağladı. Aday yerler arazide ziyaret edilerek doğrulandı.
Kozmik “sol anahtarı”nın ardında iki galaksi kümesinin çarpışması var
Chandra ve diğer teleskopların verileri, sol anahtarını andıran radyo yapısını iki aşamalı bir geçmişle açıklıyor: kara delik püskürmesi ve ardından galaksi kümelerinin çarpışması.
Dünya’nın iklim karnesinde 16 göstergenin yedisi rekor uçta
BioScience’ta yayımlanan 2026 değerlendirmesi, deniz seviyesi ve okyanus ısısı dahil 16 iklim göstergesini inceliyor. Yedi göstergede rekor uç değerler bildiriliyor.