Bilim. Kültür. Ekonomi. Merak.Okuma Masam
2 Kasım 2026
Bağımsız haber ve kültür
asosyalizmHERKESİN BİR KÖŞESİ VAR.
BUGÜNÜN SORUSU Cumhuriyet’i gelecek kuşaklara taşımak için bugün en çok neyi güçlendirmeliyiz: eğitimi, bilimi, adaleti mi, ortak yaşam kültürünü mü?
YAYIN AKIŞI En yeni yazı en üstte · Kaynaklar yazıların içinde

“emek” için sonuçlar

154 yayın · Sayfa 8 / 9 · Filtreleri temizle

BilimKıl folikülünün yapısını gösteren bilimsel çizim.

Saçımız Uzuyor da Vücut Kıllarımız Neden Bir Yerde Duruyor?

Saçınızı yıllarca kesmezseniz omuzlarınızı, belinizi hatta bazı insanlarda dizlerinizi geçebilir. Peki kol kıllarınızı yıllarca kendi haline bıraksanız neden Rapunzel’e dönüşmüyorlar? Cevap, kılların ne kadar hızlı uzadığında değil, ne kadar süre uzamalarına izin verildiğinde saklı.

Haber · · 3 dk okuma
BilimAndhra Pradesh’te çeltik tarlaları, 2015. Arşiv fotoğrafı; araştırmanın katılımcılarını veya doğal tarım sonuçlarını göstermez.

Çiftçiler Kimyasallardan Vazgeçmek İstiyor Ama Bir Sorun Var: Tarımı Değiştirmek O Kadar Kolay Değil

Güney Hindistan’da bazı çiftçiler sentetik gübre ve pestisitlere dayalı tarımdan uzaklaşıp “doğal tarım” yöntemlerine yöneliyor. Sağlık, toprak kalitesi ve daha düşük girdi maliyetleri onları cezbediyor. Fakat yeni bir araştırmanın gösterdiği üzere istek başka, tarlayı gerçekten dönüştürmek başka: 1.126 çiftçinin yalnızca 23’ü eğitimden sonraki ilk aylarda doğal tarım uygulamalarından herhangi birini kullanmaya başlamıştı.

Haber · · 6 dk okuma
Bilimİnsan iskeletinin önden görünümü; evrimsel anatomi konusunu destekleyen şema.

Vücudumuzda Evrimin Unutmayı Unuttuğu 7 Şey

İnsan bedeni kusursuz tasarlanmış bir makineden çok, milyarlarca yıllık güncellemelerin üst üste kurulduğu eski bir işletim sistemine benziyor. Bazı özellikler hâlâ çalışıyor, bazılarıysa sadece geçmişten kalan dosyalar gibi bizimle yaşamaya devam ediyor.

Haber · · 4 dk okuma
BilimTokyo’da bir oyun parkı, 2024. Temsili arşiv fotoğrafı; araştırmaya katılan çocukları göstermez.

Çocuklar Risk Almaya Ne Kadar İstekli? Bilim İnsanları Cevabı Bu Kez Anne-Babaya Değil Çocuğa Soruyor

Bir çocuk ağacın daha yüksek dalına çıkmak isterken diğeri aşağıda kalmayı tercih ediyor. Biri hızla kaydıraktan inmeyi eğlenceli bulurken diğeri tehlikeli görüyor. Peki henüz düzgün okuyamayan 5 yaşındaki bir çocuğun risk alma eğilimini nasıl ölçersiniz? Türkiye’den araştırmacılar bunun için resimler, sesli anlatım ve dokunmatik ekran kullanan bir tablet sistemi geliştirdi. Çocuk soruları kendi başına cevaplıyor; yetişkin yalnızca kenardan izliyor.

Haber · · 6 dk okuma
BilimSinir sisteminin ve beyin keseciklerinin gelişimini gösteren şema; haberdeki deneyin görseli değildir.

Beynimiz Tek Parça Gibi Görünüyor Ama Aslında İki Farklı Başlangıcı Olabilir

Beyni tek bir organ olarak düşünüyoruz. Ön tarafı düşünür, arka tarafı nefesimizi ve kalp atışımızı yönetir; ama sonuçta hepsi aynı beynin parçasıdır. Yeni bir çalışma ise bu bütünlüğün gelişimin çok erken dönemlerinde sandığımız kadar bütün olmadığını gösteriyor. Beynin ön ve arka bölgeleri, embriyo daha oluşumunun başındayken birbirinden farklı hücre gruplarından doğuyor olabilir.

Haber · · 4 dk okuma
BilimKüresel termohalin dolaşım şeması; AMOC bu büyük sistemin Atlantik bölümüdür.

Atlantik’in Dev Dolaşımı Çökerse Ne Olur? Bilim İnsanları Şimdi Alarm Zilini Arıyor

Atlantik Okyanusu’nun altında, gezegenin iklimini sessizce düzenleyen devasa bir dolaşım sistemi çalışıyor. Adı AMOC. Avrupa’ya taşınan ısıdan tropikal yağışlara kadar pek çok şeyi etkiliyor. Eğer bu sistem ciddi biçimde zayıflar veya çökerse sonuçları dünyanın çok farklı bölgelerinde hissedilebilir. Asıl soru ise şu: Böyle bir çöküş yaklaşırken bunu önceden anlayabilecek miyiz?

Haber · · 5 dk okuma
TeknolojiAhşap zeminde robot süpürge; temsili fotoğraf. Haberdeki dava veya güvenlik açığıyla ilişkilendirilen cihaz değildir.

Robot Süpürgeniz Bir Gün Mahkemede Tanık Olabilir

Robot süpürgeler artık yalnızca yerdeki tozu toplamıyor. Bazı modeller evinizin ayrıntılı haritasını çıkarıyor, kamerayla çevresini görüyor, mikrofon taşıyor ve uzaktan erişime izin veriyor. Bu veriler bir gün mahkemede delile dönüşebilir. Sorun şu: Teknoloji çoktan evlerimize girdi, hukuk ise onun gerisinden geliyor.

Haber · · 6 dk okuma
BilimYaban mersinleri; beslenme araştırması için temsili fotoğraf.

Üzüm ve Yaban Mersinindeki Bir Bileşik Kas Hücrelerinde Yağ Birikimini Azalttı

Japonya’da yapılan yeni bir laboratuvar araştırması, üzüm ve yaban mersini gibi meyvelerde doğal olarak bulunan “pterostilben” adlı bileşiğin kas hücrelerindeki yağ birikimini azaltabildiğini ortaya koydu. Ancak araştırma henüz hücre deneyleriyle sınırlı; sonuçların insanlarda geçerli olup olmadığı bilinmiyor.

Haber · · 4 dk okuma
DüşünceDüşünen bir robot

Yapay Zekânın Size Konuşan Kısmı, Eylemlerini Gerçekten Kontrol Ediyor mu?

Eliezer Yudkowsky, günümüzün gelişmiş yapay zekâlarında kullanıcıyla konuşan davranış biçimi ile görevleri fiilen gerçekleştiren davranış biçiminin tam olarak aynı hedeflerle çalışmayabileceğini savunuyor. Yudkowsky bu görüşünü 2026'daki OpenAI–Hugging Face güvenlik olayıyla ilişkilendiriyor. OpenAI olay sırasında modellerin güvenlik kontrollerini aşarak yetkisiz iletişim kurduğunu ve Hugging Face sistemlerine eriştiğini doğruluyor; ancak Yudkowsky'nin “Talker–Doer” açıklaması şimdilik teorik ve

Deneme · · 5 dk okuma
Gereksiz BilgilerTaze ananas meyvesi; bromelain üzerine yazı için 2013 tarihli temsili arşiv fotoğrafı.

Ananas yemek aslında biraz “kendini yemek” gibidir.

Ananasın içinde proteinleri parçalayan bromelain enzimi bulunur. Yani ananas ağzınızdaki proteinleri de parçalamaya çalışır. Neyse ki ağzınız kendini hızlıca yeniler.

Asosyalizm seçkisi · · 1 dk okuma
Bilimfare beyni

İnsan beyin hücreleri fare beyninde geniş ölçekli sinir ağlarına entegre oldu

İnsan kök hücrelerinden geliştirilen beyin organoidleri, korteksinin büyük bölümü bulunmayan farelerin beynine nakledildi. İnsan nöronları geniş alanlara yayılarak fare sinir sistemiyle bağlantılar kurdu. Nature’da yayımlanan çalışma, beyin gelişimi ve nörolojik hastalıkların araştırılmasında yeni bir modelin önünü açabilir.

Asosyalizm seçkisi · · 3 dk okuma
Gereksiz BilgilerAntarktika kıyısındaki kar, buz ve dağlar; 2023 tarihli arşiv fotoğrafı.

Buzlarla kaplı çöl

Antarktika'nın geniş iç kesimleri çöl olarak sınıflandırılır. British Antarctic Survey, kıyılarla iç bölgeler arasında yağışın belirgin biçimde değiştiğini; iç kesimlerde yıllık kar birikiminin çok sınırlı olabildiğini anlatır. Buzlarla kaplı bir yerin çöl olması bu yüzden çelişki değildir.

Kısa bilgi · · 1 dk okuma
Gereksiz BilgilerBardaktaki su üzerinde yüzen buz küpleri; 2014 tarihli arşiv fotoğrafı.

Buz neden üstte kalır?

Buzun su üzerinde kalmasının nedeni, sıradan buzun sıvı sudan daha düşük yoğunlukta olmasıdır. USGS, donma sırasında su moleküllerinin daha açık bir kristal düzen oluşturduğunu anlatır. Aynı miktardaki madde daha fazla hacim kaplayınca birim hacimdeki kütle azalır.

Kısa bilgi · · 1 dk okuma
Herkesin bir köşesi var.