Bilim. Kültür. Ekonomi. Merak.Okuma Masam
6 Kasım 2026
Bağımsız haber ve kültür
asosyalizmHERKESİN BİR KÖŞESİ VAR.
BUGÜNÜN SORUSU Teknoloji bir sorunu daha hızlı çözebiliyorsa, hangi kararlarda son sözü yine insan söylemeli?
YAYIN AKIŞI En yeni yazı en üstte · Kaynaklar yazıların içinde

Bütün yayınlar

Kaynaklı haberler, seçkiler ve açık kürsü yazıları. En yeni yayın en üstte.

723 yayın · Sayfa 39 / 41

Gereksiz BilgilerSinekkapan bitkisinin kapan yaprağına yakın bakış; 2008 tarihli botanik arşiv fotoğrafı.

Sinekkapanın dokunma hesabı

Venüs sinekkapanının yaprağındaki duyarlı kıllara kısa aralıklarla iki kez dokunulması kapanmayı tetikleyebilir. Kew, iki ayrı kılın ya da aynı kılın iki kez uyarılmasının bu tepkiye yol açabildiğini açıklar. Bu durum, tek bir rastlantısal temasla her seferinde kapanmayan bir düzen oluşturur.

Kısa bilgi · · 1 dk okuma
Gereksiz BilgilerBir akarsuda yüzen ornitorenk; 2018 tarihli doğa arşiv fotoğrafı.

Yumurtlayan memeli

Ornitorenk, yumurtlayan bir memelidir. Australian Museum, onu ekidnelerle birlikte tek delikliler grubunda sınıflandırır. Yavruların yumurtadan çıkması, hayvanın memeli olmasına engel değildir; memeliler içindeki farklı bir üreme biçimini gösterir.

Kısa bilgi · · 1 dk okuma
Gereksiz BilgilerOregon'daki Crater Lake ve çevresindeki kaldera; 2019 tarihli arşiv fotoğrafı.

Akarsuyla beslenmeyen göl

ABD'nin Oregon eyaletindeki Crater Lake'e nehir veya akarsu girişi yoktur. Ulusal Park Servisi, gölün suyunun yağmur ve kardan geldiğini açıklar. Bir gölü mutlaka içeri akan bir nehrin beslemesi gerektiği düşüncesi bu örnekte geçerli değildir.

Kısa bilgi · · 1 dk okuma
Gereksiz BilgilerSardinya'da kabuğu hasat edilmiş mantar meşelerinin bulunduğu orman; arşiv fotoğrafı.

Mantar tıpanın ağaçla bağı

Doğal mantar tıpa, mantar meşesinin kabuğundan elde edilir. Kew, kabuğun hücresel düzeninin malzemeye esneklik kazandırdığını ve ağacın belirli aralıklarla kabuğu alınarak tekrar hasat edilebildiğini anlatır. Şişe ağzındaki küçük parça böylece bir ağacın koruyucu dokusuyla bağlantı kurar.

Kısa bilgi · · 1 dk okuma
Gereksiz BilgilerBir cam kaba dökülen sıvı cıva; 2008 tarihli arşiv fotoğrafı.

Oda sıcaklığında sıvı metal

Cıva, 20 °C'de sıvı halde bulunan bir metaldir. Royal Society of Chemistry, erime noktasını yaklaşık −38,8 °C olarak verir. Bu nedenle sıradan oda koşullarında katı bir metal parçası yerine akışkan, gümüş renkli bir maddeyle karşılaşılır.

Kısa bilgi · · 1 dk okuma
Gereksiz BilgilerAntarktika kıyısındaki kar, buz ve dağlar; 2023 tarihli arşiv fotoğrafı.

Buzlarla kaplı çöl

Antarktika'nın geniş iç kesimleri çöl olarak sınıflandırılır. British Antarctic Survey, kıyılarla iç bölgeler arasında yağışın belirgin biçimde değiştiğini; iç kesimlerde yıllık kar birikiminin çok sınırlı olabildiğini anlatır. Buzlarla kaplı bir yerin çöl olması bu yüzden çelişki değildir.

Kısa bilgi · · 1 dk okuma
Gereksiz BilgilerMinnesota'da uçuş halindeki yarasa; Mike Budd/USFWS tarafından 2024'te çekilmiş arşiv fotoğrafı.

Uçabilen memeli

Yarasalar, gerçek ve sürekli kanat çırparak uçuş yapabilen memelilerdir. ABD Ulusal Park Servisi, yarasa kanadını uzun parmaklar arasına gerilmiş esnek bir deri zarıyla açıklar. Bu nedenle kanat, memeli ön üyesinin farklı bir biçim almış halidir.

Kısa bilgi · · 1 dk okuma
Gereksiz BilgilerMilwaukee Public Museum'da sergilenen Remington üretimi Sholes & Glidden Type Writer; 2012 tarihli müze arşiv fotoğrafı.

Klavyenin daktilo geçmişi

Bilgisayar klavyelerinde yaygın olan QWERTY dizilimi, elektronik bilgisayarlardan daha eskidir. ABD Kongre Kütüphanesi, Sholes ve Glidden daktilosunun daha sonra Remington adıyla yaygınlaştığını ve bu tuş düzeninin tanınmasında rol oynadığını anlatır.

Kısa bilgi · · 1 dk okuma
Gereksiz BilgilerBardaktaki su üzerinde yüzen buz küpleri; 2014 tarihli arşiv fotoğrafı.

Buz neden üstte kalır?

Buzun su üzerinde kalmasının nedeni, sıradan buzun sıvı sudan daha düşük yoğunlukta olmasıdır. USGS, donma sırasında su moleküllerinin daha açık bir kristal düzen oluşturduğunu anlatır. Aynı miktardaki madde daha fazla hacim kaplayınca birim hacimdeki kütle azalır.

Kısa bilgi · · 1 dk okuma
Gereksiz BilgilerBaş ve boynu yandan görünen bir zürafa; 2014 tarihli arşiv fotoğrafı.

Zürafanın boynunda yedi omur

Zürafanın uzun boyun bölümünde yedi boyun omuru vardır. Londra Doğa Tarihi Müzesi, çok daha küçük olan farede de aynı sayıda boyun omuru bulunduğunu vurgular. Çarpıcı fark, yalnızca omur sayısında aranmaz; omurların boyutları da hesaba katılmalıdır.

Kısa bilgi · · 1 dk okuma
Gereksiz BilgilerVanilla planifolia orkidesinin yaprakları ve sarılıcı gövdesi; 2014 tarihli botanik arşiv fotoğrafı.

Vanilyanın orkide akrabası

Doğal vanilya, Vanilla cinsindeki sarılıcı tropikal orkidelerin işlenmiş meyvelerinden elde edilir. Kew'in açıklamasına göre tatlılarda kullanılan vanilya özütü bu meyvelerle bağlantılıdır. Yani vanilya yalnızca bir mutfak aroması adı değil, belirli bir bitki grubunun ürünüdür.

Kısa bilgi · · 1 dk okuma
Gereksiz BilgilerKarayipler Hollanda bölgesinde mavi deniz ve ufuk; 2017 tarihli arşiv fotoğrafı.

Deniz yalnızca göğü yansıtmaz

Denizin mavi görünmesini yalnızca gökyüzünün yansımasına bağlamak eksiktir. NOAA, suyun görünür ışığın kırmızı tarafındaki dalga boylarını daha güçlü soğurduğunu açıklar. Geriye kalan ışık dağılımı, yeterli su derinliğinde mavinin belirginleşmesine katkıda bulunur.

Kısa bilgi · · 1 dk okuma
Gereksiz BilgilerHawaii'de Leptastrea purpurea mercanının açık polipleri; 2015 tarihli arşiv yakın plan fotoğrafı.

Mercanlar hayvandır

Mercanlar bitki veya taş değildir. Polip denen hayvanların oluşturduğu canlılardır; bazıları tek başına, bazıları koloniler halinde yaşar. NOAA, özellikle sert mercanlarda poliplerin kalsiyum karbonat iskelet oluşturduğunu açıklar. Resifin taş gibi görünen yapısı ile onu oluşturan canlıyı ayırmak gerekir.

Kısa bilgi · · 1 dk okuma
Gereksiz BilgilerPortekiz'in Arrábida kıyılarında bayağı ahtapot (Octopus vulgaris); 2020 tarihli sualtı arşiv fotoğrafı.

Ahtapotun üç kalbi var

Ahtapotların üç kalbi bulunur, fakat bu kalplerin görevleri aynı değildir. Londra Doğa Tarihi Müzesinin açıklamasına göre ikisi kanı solungaçlara pompalar; üçüncüsü ise kanın vücudun diğer bölgelerinde dolaşmasını sağlar.

Kısa bilgi · · 1 dk okuma
Gereksiz Bilgilerİsveç'te yağmurdan sonra ıslak sürülmüş toprak; petrikor üzerine yazı için 2017 tarihli temsili arşiv fotoğrafı.

Yağmur kokusunun adı var

Uzun bir kuraklığın ardından yağmur başladığında duyulan tanıdık toprak kokusuna “petrikor” denir. Met Office, bu kokunun yağmur damlalarının toprak yüzeyinden havaya taşıdığı maddelerle ilişkili olduğunu açıklar. Dolayısıyla koku, yalnızca gökten düşen suyun bir özelliği değildir.

Kısa bilgi · · 1 dk okuma
Gereksiz BilgilerGece gökyüzünde dallanan yıldırım; 2021 tarihli arşiv fotoğrafı.

Yıldırım havayı ısıtır

Yıldırımın içinden geçtiği hava yaklaşık 50 bin Fahrenheit dereceye, yani 28 bin Celsius dereceye kadar ısınabilir. ABD Ulusal Hava Durumu Servisi bu değeri verirken önemli bir ayrım yapar: Söz konusu olan elektrik yüklerinin hareketi sırasında ısınan malzemedir.

Kısa bilgi · · 1 dk okuma
Gereksiz BilgilerPembe tüyleri görünen bir flamingo; 2016 tarihli arşiv fotoğrafı.

Flamingonun pembesi sofradan

Flamingolar yumurtadan pembe çıkmaz. Smithsonian Ulusal Hayvanat Bahçesine göre yavruların tüyleri başlangıçta beyazımsı gridir; karakteristik pembe renk zamanla oluşur. Bu rengin kaynağında, besinlerle alınan karotenoid pigmentler bulunur.

Kısa bilgi · · 1 dk okuma
Gereksiz BilgilerBir çiçek üzerinde beslenen kelebek; 2023 tarihli doğa arşiv fotoğrafı.

Kelebeklerin ayaklarında tat var

Kelebeklerin ayaklarında kimyasal maddeleri algılayan tat reseptörleri bulunur. Londra Doğa Tarihi Müzesi, bunun yiyecek bulmalarına yardımcı olduğunu ve olgunlaşmış meyvelerin de bazı kelebekler için besin kaynağı olabildiğini anlatır.

Kısa bilgi · · 1 dk okuma
Herkesin bir köşesi var.